عوامل عدم استجابت دعا

بسیاری از مردم شکایت می‌کنند که چرا ایـن همه دعا می‌کنیم، مستجاب نمی‌شود؟
شاید تو هم یکی از آنهایی باشی که حسابی شاکی هستی. اما این را بدان که خدا زیر حرفش نزده بلکه هر کاری یه آدابی داره و مسلما سر هر راهی سنکی هم هست. پس باید هم راه رو شناخت و چاه رو ، تا از دعایی که می‌کنیم نتیجه بگیریم.
البته اینجا یک سوال خیلی خیلی مهم هم هست که باید بهش فکر کرد. اون سوال اینه: آیا دعای مستجاب اونه که ما به چشم ببنیم؟ آیا امکان نداره خدا دعای ما رو طوری مستجاب کنه که مت اصلا نفهمیم؟
حتما در این باره فکر کنید و به خدا اعتماد داشته باشید.
حالا میتونید فوت و فنّهای دعا کردن رو بخونید و از این به بعد بیشتر و بهتر نتیجه بگیرید.

1. نشناختن جهت و راه دعا (فرمول دعا)
نـیـل بـه هـر هدفی، راهی دارد، برای استجابت دعا نیز باید راه هـایـی را پـیمود. امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرماید: باید که پیش از دعا حـمـد و سـتـایش خدا کنی، نعمتهایی را که به تو بخشیده به یاد آوری، سـپـس شـکـر و سپاس گویی، آن گاه درود بر پیغمبر و آل او فـرسـتی، سپس از گناهانت یاد کرده اقرار نمایی و از آسیب آن به خدا پناه بری؛ این است جهت و راه دعا.1

2. وقت نشناسی (نقش زمان)
مـثلی است که می‌گویند: فلانی خروس بی محل است؛ هرچند که خداوند از رگ گـردن بـه انسان نزدیکتر است اما باید وقت دعا را رعایت کرد. در حـالات امامان معصوم(علیه‌السلام) می‌خوانیم که آنها در اوقات و موقعیتهای خـاصی به دعا می‌کردند. مواردی چون دعا بین اذان و اقامه، هـنـگـام وزیدن باد، وقت ظهر، هنگام بارش باران، شب قدر، و غیر آن در روایات آمده است که در استجابت دعا نقش موثری دارند.
فیض و رحمت خدا مثل شیر آب نیست که یک بار بازش کنی و خیالت راحت باشد که همین‌طور خواهد آمد. بلکه یک تلمبه دارد که مدام باید آن را زد و هر لحظه که از تلمبه زدن بایستی، جریان رحمت هم قطع می‌شود.
آن تلمبه، دعاست. وقتی با کلی دعا و التماس از خدا چیزی گرفتی، باید با دعا هم نگهَش داری.



3. وفا نکردن به عهد نسبت به خداوند (یکی بده صدتا بگیر)
شـایـد انسان خود را بسان ماشینی فرض کند که سازنده یا مالک آن بـاید همواره نیازهای آن را برآورد؛ مثل آب، روغن، سوخت و... و تـصـور کـنـد چون آفریده خداوند است، خداوند باید همواره او را کـمـک کـند، بدون این که عهدی بر گردن او باشد. ولی چنین نیست، بـلـکه خداوند عهدهایی بر گردن بنده‌اش دارد که باید عملی شوند تا خداوند نیز پیمانش را وفا کند. امام صادق(علیه‌السلام) در پاسخ عده‌ای کـه از عـلت عدم استجابت دعا پرسیده بودند، فرمود: به دلیل این کـه شما به عهدهای خود در پیشگاه خداوند وفا نمی‌کنید، در حالی که خدای تعالی می‌فرماید: به عهد من وفا کنید تا من به عهد شما وفـا کنم. به خدا قسم اگر به عهد خدا وفا کنید، خدای متعال نیز به عهد شما وفا می‌کند.
از جـمـلـه عـهـدهـایی که انسان بر گردن دارد، عمل صالح است که مـصـادیـق فراوانی دارد؛ مانند: انجام واجبات، ترک محرمات، قرائت قرآن، صله رحم، کمک به نیازمندان و....

4. ایمان و یقین ناکافی (به خدا اعتماد کن)
کسی که دست به دعا برمی دارد اگر ایمان قلبی به اجابت دعای خود نـداشـتـه بـاشد، نتیجه نمی‌گیرد و مانند آن است که تشنه‌ای در بـیـابـان بـی آب و عـلـف به دنبال دریا بگردد. نبی اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) می‌فـرماید: (ادعوا الله و انتم موقنون بالاجابه3؛ خدا را بخوانید و یـقـیـن بـه اجـابت داشته باشید). امام صادق(علیه‌السلام) نیز می‌فرماید: (اذا دعـوت فـظن ان حاجتک بالباب4؛ در وقت دعا یقین کن که حاجت تو بر در خانه آمده است.)

5. شرک در دعا (از دست کسی کاری ساخته نیست)
شـرک بـسـیـار ظـریف است و در هر امری از امور دینی و عبادی می‌تـوانـد دخـیـل بـاشـد. در دعا نیز این موضوع یکی از عوامل عدم اسـتـجـابـت دعا است. هرگز نمی‌توان خارج از محدوده توحید قرار گـرفت و انتظار استجابت دعا را داشت. خدای متعال می‌فرماید: او خـدای زنـده ابـدی اسـت و جز او هیچ خدایی نیست. پس تنها او را بـخـوانـیـد و بـه اخلاص بندگی کنید که ستایش و سپاس مخصوص خدای یکتا و آفریدگار عالمیان است.5 باید دانست که فقط و فقط خداست که ریز و درشت نیازهای آدمی را برآورده می‌کند اما به دست بندگانش و انسان نباید اشتباه کند و این وسیله را همه کار بپندارد. وقتی دعا می‌کنی چشمت را از همه ببند و مدام به این فکر کن که از دست کسی کاری ساخته نیست.

6. همراه نبودن یاد خدا و صلوات در دعا (استفاده از پارتی)
در دعـا تـوجه به خدا و رسولش اهمیت بسیار دارد. کسی که دعا می‌کـنـد نـبـاید از یاد خدا و رسولش غافل شود، که اگر غافل گردد، مـانـنـد آن است که غذای بی چاشنی بخورد. مزه و لطف دعا در این اسـت کـه بـا یـاد خـدا و رسـول هـمـراه گردد. امام کاظم(علیه‌السلام) می‌فـرمـایـد: هرکس پیش از ستایش خداوند و درود و صلوات بر پیامبر دعا کند مانند کسی است که بدون زه تیراندازی کند.6
اشتباه نکن، خدا جادوگر نیست. اصلا جادوگری وجود ندارد. خدایی که این جهان را بر اساس قانون منطق آفریده، مطابق قانون نیز عمل می‌کند البته با مهربانی. پس از خدا نخواه که دنیا را در درون تخم مرغی قرار دهد.


7. نیت آلوده (با خدا رو راست باش)در دعـا بـایـد نـیـت، پاک و اخلاص، کامل باشد. امام صادق(علیه‌السلام) می‌فـرماید: به راستی بنده وقتی که با نیت پاک و قلب با اخلاص خدای را بـخـوانـد اگـر به عهد خدای عزوجل وفا کرد، دعایش مستجاب می‌شـود و اگـر خدا را بدون نیت پاک و اخلاص بخواند، دعای او اجابت نمی‌شود.7

8. سنگ دلی (با خلق خدا مهربان باش تا خدا...)
دلـی که سخت باشد، به اعمال زشت فرمان می‌دهد و ستم و جنایت را پیش نهاد می‌کند و هرگز نخواهد توانست رضایت خدا را جلب کند. امـام صادق(علیه‌السلام) می‌فرماید: همانا خدای تعالی دعایی که از دل سخت و سنگ دل برخاسته باشد، مستجاب نمی‌کند.8

9. ناممکن و نامشروع بودن(دنیا درون تخم مرغ جا نمی‌گیرد، متوجه خواسته‌ات باش)
خـواسـتن چیزی که ممکن نیست و یا چیزی که خلاف شرع مقدس است، آن هـم از خدایی که ما را آفرید و بر همه امور مسلط است، کاری عبث و بـیـهوده است. کسی که به درگاه خدا دعا می‌کند باید بداند که چـه می‌خـواهـد، آیا چیزی که می‌خواهد ممکن است و آیا در حیطه کـارهـای مـشـروع قرار دارد یا خیر؟ امام علی(علیه‌السلام) می‌فرماید: ای کـسـی کـه دعـا می‌کنی آن چه را که حلال نیست و آن چه را که نمی‌شود، (مانند نبوت، امامت و چیزهای دیگر) از خدا مخواه.9 خداوند استاد نظم و منطق و قانون و علت است. هیچ کار او بی حساب و کتاب نیست. اشتباه نکن، خدا جادوگر نیست. اصلا جادوگری وجود ندارد. خدایی که این جهان را بر اساس قانون منطق آفریده، مطابق قانون نیز عمل می‌کند البته با مهربانی. پس از خدا نخواه که دنیا را در درون تخم مرغی قرار دهد.

10. سرگرم محرمات و لهو و لعب بودن(خواسته‌ات را از کسی بخواه که با او ده‌خوری)
انـسانی که مشغول انجام محرمات و غرق در لهو و لعب است، یا کسی کـه از راه حرام کسب و کار و درآمد دارد و خوراک خود و اهلش را تامین می‌کند، چه انتظاری دارد که خداوند دعای او را قبول کند. حـضرت علی(علیه‌السلام) می‌فرماید: خدای تعالی دعای قلبی را که سرگرم لهو و لعب باشد نمی‌پذیرد.10

11. خودخواهی(هرچه‌ را برای خود می‌پسندی برای دیگران هم بپسند)
خـداونـد دوست دارد بنده او قبل از دعا و آرزو برای خود به فکر دیـگـران بـاشد. حضرت زهرا(س) برای مردان و زنان اهل ایمان دعا می‌کـرد و بـرای خـویشتن دعا نمی‌کرد، سبب را پرسیدند، فرمود: نخست هم سایه سپس خانه.11
دیده‌اید بعضها وقتی چیزی می‌خواهند می‌گویند به فلانی هم آن چیز دا بدهید. از این روش استفاده کنید اما نه الکی بلکه واقعا اول برای او بخواهید. چون خدا را نمی شود کلک زد.

12. ناامیدی (ترفند دشمن)
امـیـد در هـر کاری باعث ادامه کار و حرکت به سوی هدف است. دعا نـیـز ایـن چنین است. از این رو می‌خوانیم: خدایا آرزویم را در امیدواری به رحمتت برآور.12 نـاامیدی از درگاه خداوند باعث عدم استجابت دعا است، که خود می‌فـرمـایـد: از رحـمـت خدا ناامید نشوید، زیرا ناامیدی مخصوص گمراهان است.13 آیا می‌دانستی که یکی از راهکارهای شیطان این است که تو را نا امید کرده و از اطمینان تو به خداوند بکاهد و تو را وادار کند که سراغ دیگران هم بروی؟ حتما این را هم می‌دانی که شیطان دوست تو نیست!

13. اعراض از امر به معروف و نهی از منکر (فوت کوزه گری)
فـرامـوش کردن یا ترک امر به معروف و نهی از منکر، این مسئولیت مـهـم اجـتماعی، عامل عدم استجابت دعا است. رسول گرامی اسلام می‌فرماید: امـر بـه مـعـروف و نهی از منکر کنید وگرنه خدا بَدان شما را بر نـیـکان شما مسلط می‌کند و دعای نیکان شما در آن موقع به اجابت نمی‌رسد.14

14. دعا نکردن در زمان راحتی(خدا آچار نیست)
انـسـان بـه هـنگام راحتی و نداشتن مشکل نیز باید با دعا انس و الـفـت داشته باشد و آن را مانند واکسنی بداند که در زمان سختی و مـشـکـل به کمک او می‌آید و او را نجات دهد. امام صادق(علیه‌السلام) می‌فـرمـایـد: هرکس خوش دارد که در حال سختی دعایش به اجابت برسد، باید در حال راحتی دعا کند.15
خداوند آچار نیست که در جعبه ابزار گذاشت و هر وقت کار گیر کرد رفت سراغ آن. خداوند اصل و اساس همه چیز است حتی بودن من و تو در همین لحظه. اشتباه نکن.
فیض و رحمت خدا مثل شیر آب نیست که یک بار بازش کنی و خیالت راحت باشد که همین‌طور خواهد آمد. بلکه یک تلمبه دارد که مدام باید آن را زد و هر لحظه که از تلمبه زدن بایستی، جریان رحمت هم قطع می‌شود.
آن تلمبه، دعاست. وقتی با کلی دعا و التماس از خدا چیزی گرفتی، باید با دعا هم نگهَش داری.

15. ندانستن سود و زیان از جانب خداوند (همه کاره خداست)
انسان همواره در معرض سود و زیان است، گاهی غرق در نعمت و گاهی فـارغ از آن و ایـن هـمه از جانب خداوند است و بشر باید همواره شـکـرگـزار بـاشـد. آن گاه که به سختی و زیان افتد، قبل از دعا بـاید بداند که زیان و سختی وارده از جانب خداوند است و فقط از او بـخـواهـد کـه رفـع زیان کند و او را به سوی راحتی سوق دهد. رسول اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) فرموده است: خدای عزوجل این چنین فرمود: هرکه از من چیزی بخواهد و بداند که زیان و سود از سوی من است، اجابتش می‌کنم.16
وقتی دعا می‌کنی چشمت را از همه ببند و مدام به این فکر کن که از دست کسی کاری ساخته نیست.


17. دعا نکردن به صورت جمعی (با بنده‌های خدا همراه شو)
هـرچـنـد کـه از دعای انفرادی نیز می‌توان نتیجه گرفت، اما اگر تـعـدادی جـمـع شـونـد و مانند دعای کمیل، ندبه و توسل، یک صدا خـداوند را بخوانند، پروردگار نظر خاصی به آن محفل خواهد کرد و نـتـیـجـه بـهتری حاصل خواهد شد. امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرماید: هرگز چـهـار نـفر در کاری گرد هم نیامدند و دعا نکردند مگر آن که با حاجت روا شده متفرق گشتند.17

18. تضرع و زاری و اصرار نکردن(عنصر سماجت)
مـداومـت در دعا و تضرع کردن به درگاه الهی، رمز موفقیت در دعا اسـت. کـسی که بدون تضرع و اصرار انتظار فرج و گشایش مشکلات خود را دارد، توفیق چندانی نخواهد یافت. خدای بزرگ می‌فرماید: خدای خـود را بـه تضرع و زاری و با صدای آهسته بخوانید.18 رسول اکرم می‌فـرماید: به راستی خداوند افرادی را که اصرار در دعا دارند دوست می‌دارد.19

19. قطع ارتباط با خدا (یکی هست که صدای تو را دوست دارد)
در روایـت اسـت که خداوند دوست دارد سخن و دعای بنده محبوبش را بـسـیـار بـشـنود و اگر در اجابت دعای بنده خویش عجله نمی‌کند، عـلـتـش آن اسـت که می‌خواهد همواره صوت بنده‌اش را بشنود، لذا کـسـی کـه دعـایـش مـستجاب نمی‌شود باید به خودش بیندیشد و اگر عـوامـل عـدم اسـتـجابت دعا را در وجودش نیافت امیدوار باشد که بـنـده خـاص خدا است و خداوند به او نظر خاص دارد. امام رضا(علیه‌السلام) می‌فـرماید: امام باقر(علیه‌السلام) فرمود: مومن حاجتی از خدای عزوجل می‌خـواهـد، امـا اجابتش به تاخیر می‌افتد، به خاطر دوستی صدایش و شنیدن ناله‌اش.20
[HR][/HR]1 ـ فیض کاشانی، تفسیر صافی (چاپ قدیم، تهران) ص54.
2 ـ همان.
3 ـ تفسیر المیزان، ج2، ص35.
4 ـ اصول کافی، ج2، ص238.
5 ـ غافر(40) آیه 65.
6 ـ بحارالانوار، ج4، ص253.
7 ـ سفینه البحار، ج1، ص449.
8 ـ همان، ص446.
9 ـ وسائل الشیعه، ج4، ص1129.
10 ـ تفسیر المیزان، ج4، ص37.
11 ـ سفینه البحار، همان.
12 ـ دعای مکارم الاخلاق.
13 ـ زمر(39) آیه 53.
14 ـ سفینه البحار، همان.
15 ـ اصول کافی، ج4، ص237.
16 ـ شیخ صدوق، ثواب الاعمال، ص341.
17 ـ همان، ص357.
18 ـ اعراف(7) آیه 55.
19 ـ نهج الفصاحه، ص76.
20 ـ وسائل الشیعه، ص1111.

/ 0 نظر / 24 بازدید